Van Onschatbare Waarde bestaat 10 jaar: waarom antiek op televisie zo blijft boeien

Van verborgen erfstukken en oude klokken tot schilderijen, zilver en bijzondere verzamelobjecten: televisieprogramma's over antiek maken zichtbaar wat normaal gesproken achter voordeuren, op zolders en in vitrines verborgen blijft. Het tienjarig jubileum van Van Onschatbare Waarde is een mooi moment om te kijken naar de groeiende belangstelling voor antiekprogramma's in Nederland en daarbuiten.

Van Onschatbare Waarde: tien jaar kijken naar bijzondere objecten

In 2026 viert Van Onschatbare Waarde het tienjarig jubileum. Het programma keerde dit jaar terug naar Paleis Soestdijk, waar verkopers hun bijzondere objecten aan experts presenteren. Volgens Omroep MAX draait de jubileumserie opnieuw om erfstukken, zeldzame verzamelobjecten en kunstwerken, maar ook om de spanning van het onderhandelen. Het jubileumseizoen startte op 5 augustus 2026 bij MAX op NPO 1. Bekijk het programma bij MAX.

Dat succes is interessant, want een antiekprogramma gaat uiteindelijk over veel meer dan de vraag wat een voorwerp financieel waard is. Een oude klok kan een familiegeschiedenis vertellen. Een schilderij kan een verdwenen interieur oproepen. Een stuk zilver kan iets vertellen over ambacht, mode of sociale geschiedenis. En juist die combinatie van waarde, geschiedenis en persoonlijke herinnering maakt het genre aantrekkelijk.

Waarom antiekprogramma's zo'n groot publiek aanspreken

De aantrekkingskracht zit in herkenning en verrassing. Kijkers zien objecten die ze zelf op zolder kunnen hebben staan, of herkennen een kast, vaas, schilderij of horloge uit het ouderlijk huis. Vervolgens komt de expert met kennis die voor de kijker vaak nieuw is.

Daarmee hebben deze programma's ook een belangrijke culturele functie. Ze maken kunst, toegepaste kunst, design, volkskunst en antiquiteiten toegankelijk voor een breed publiek. Je hoeft geen ervaren verzamelaar te zijn om nieuwsgierig te worden naar de herkomst van een object.

Dat effect is niet alleen Nederlands. In Duitsland is Bares für Rares uitgegroeid tot een bekend dagelijks format. In Groot-Brittannië bestaat Antiques Roadshow al sinds 1979. En in de Verenigde Staten heeft PBS met zijn eigen Antiques Roadshow een grote en langdurige traditie opgebouwd. De Amerikaanse serie wordt door PBS omschreven als een combinatie van avontuur, geschiedenisles en schattenjacht.

Van Tussen Kunst en Kitsch tot Bares für Rares

Nederland heeft bovendien een lange traditie van programma's waarin de geschiedenis van objecten centraal staat. Tussen Kunst en Kitsch vierde in 2024 zijn 40-jarig jubileum. Het programma laat al decennialang zien hoe een ogenschijnlijk alledaags voorwerp kan veranderen in een fascinerend verhaal zodra een expert naar materiaal, stijl, herkomst en maker kijkt.

Antiek kijken verandert ook de manier waarop we verzamelen

Wie regelmatig naar zulke programma's kijkt, gaat anders naar oude voorwerpen kijken. Ineens valt een merkteken op een stuk zilver op. Een kast wordt niet meer alleen als meubel gezien, maar als voorbeeld van een bepaalde stijl. Een vaas blijkt mogelijk verbonden aan een fabriek, ontwerper of periode.

Dat is misschien wel de grootste verdienste van het genre: nieuwsgierigheid. De televisie-expert geeft niet alleen een prijskaartje, maar leert de kijker waar hij op kan letten. Dat stimuleert mensen om familiebezit beter te bewaren, herkomst te onderzoeken en zich verder te verdiepen in antiek en antiquiteiten.

Van televisie naar de echte wereld

Na een aflevering blijft bij veel kijkers dezelfde vraag hangen: wat zou er eigenlijk bij mij thuis staan? Een oud schilderij, een kast uit een erfenis, een porseleinen servies, een klok of een verzameling kleine objecten kan aanleiding zijn om verder te zoeken.

Voor liefhebbers is het daarom interessant om niet alleen programma's te bekijken, maar ook daadwerkelijk rond te kijken in de wereld van antiquiteiten. Op Antiek & Antiquiteiten kan die zoektocht verdergaan: van historische meubels en kunst tot andere objecten die passen bij de wereld die op televisie zo nieuwsgierig maakt.

Een internationaal fenomeen

Het aardige aan de verschillende programma's is dat ieder land zijn eigen accent heeft. In Nederland ligt de nadruk vaak sterk op kunstgeschiedenis en persoonlijke verhalen. In Duitsland speelt het onderhandelingsmoment een grote rol. De Britse Antiques Roadshow koppelt bijzondere locaties aan objecten uit het hele land. De Amerikaanse PBS-versie voegt daar een sterke mix van familiegeschiedenis, collectibles en onverwachte vondsten aan toe.

De objecten verschillen, maar de basis blijft hetzelfde: iemand heeft iets bijzonders in handen zonder precies te weten waarom. Een deskundige kijkt, onderzoekt en vertelt. En de kijker ontdekt mee.

Waarom dat goed nieuws is voor de antiekwereld

Dat antiekprogramma's zo lang populair blijven, is goed nieuws voor iedereen die zich bezighoudt met cultureel erfgoed, verzamelen en antiquiteiten. Ze brengen vakkennis bij mensen thuis en geven oude objecten opnieuw aandacht. Een kast, schilderij of zilveren voorwerp wordt daardoor niet automatisch 'oud', maar krijgt opnieuw betekenis.

Misschien is dat uiteindelijk de kracht van Van Onschatbare Waarde en vergelijkbare programma's. Ze laten zien dat waarde verschillende vormen heeft. Soms is een object financieel interessant. Soms is het vooral historisch belangrijk. En soms is het simpelweg een prachtig voorwerp dat een verhaal verdient.